Ngày đăng: 14/09/2024

Gần đây, cả nước đang hướng về miền Bắc với những diễn biến phức tạp của bão số 3 Yagi theo sau đó là mưa lũ, ngập lụt. Trong khi đồng bào phía Bắc phải hứng chịu những thiệt hại về người và của, vật lộn từng ngày với thiên tai, nhiều kẻ xấu đã lợi dụng cơ hội này để chuộc lợi. Hot nhất thời điểm hiện tại phải kể đến việc “phông bạt” của một số người chuyển tiền từ thiện cho MTTQVN (Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) với con số nhỏ nhưng nói quá lên hàng triệu, chục triệu có khi là hàng tỷ đồng.

Phông bạt là gì?

Là người học ngoại ngữ thì Moira thấy cụm từ này rất đắt để lên án những người bên trong thì rỗng nhưng bên ngoài thích làm màu, hám fame. Mình có kể câu chuyện này với một người bạn nước ngoài của mình, sau đó cố gắng dịch từ “phông bạt” ra tiếng Anh để giải thích cho bạn. Trong khi tham khảo cách dịch từ này trên google, mình cảm thấy từ được dịch chưa chuẩn lắm, mình muốn viết bài này để giúp mọi người dịch đúng hơn từ “phông bạt” sang tiếng Anh sát nghĩa nhất có thể.

Theo thạc sĩ tâm lý Nguyễn Đỗ Thảo My, cụm từ sống “phông bạt” mà người trẻ hay sử dụng, có ý giống như “sống ảo”, “làm màu”. Người sống “phông bạt” muốn khoe vẻ ngoài hào nhoáng, hình ảnh lý tưởng, hoàn hảo… nhằm được ngợi khen, ngưỡng mộ. (Trích: Báo Thanh Niên, Sống ‘phông bạt’ là gì mà dân mạng đang nhắc đến rất nhiều?)

Còn theo Glints, trong bài viết Phông Bạt Là Gì? Tác Hại Từ Lối Sống Phông Bạt, có giải thích “Thuật ngữ “phông bạt” cũng thường xuất hiện trên các mạng xã hội, nơi mọi người thường dùng để châm biếm những người sống giả tạo, thường tỏ ra giàu có để che đậy bản chất và lối sống thực của họ. Họ không dám đối mặt với sự thật mà thay vào đó, dùng sự hào nhoáng này để tạo ra hình ảnh một cuộc sống và một con người khác biệt so với thực tế.”

Vậy là từ này về bản chất sẽ gồm 2 sắc thái nghĩa: thứ nhất nó mô tả việc biến cái không thành có và thứ hai là nó phải được thể hiện ra bên ngoài càng hào nhoáng càng tốt, càng nhiều người thấy càng tốt.

Phông bạt” dịch là “boast”, “show off”, hoặc “brag”?

Một số người vừa nghe từ “phông bạt” có thể nghĩ nó tương tự từ “khoe khoang, khoe mẽ”. “Khoe khoang” và “khoe mẽ” là những thuật ngữ dùng để mô tả việc phô trương quá mức về những gì mình có hoặc đạt được, với mục đích gây ấn tượng hoặc tạo cảm giác vượt trội so với người khác. “Khoe khoang” và “khoe mẽ” chính là “boast”, “show off”, hoặc “brag”. Nhưng “boast”, “show off”, hoặc “brag” không phải là “phông bạt“, vì chúng chỉ mang 1 phần nghĩa của “phông bạt“.

Mời các bạn “check var” nghĩa của “boast”, “show off”, hoặc “brag” trong Cambridge Dictionary, ta dễ thấy chúng không có hề có sắc thái nghĩa nào là đổi trắng thay đen.

“boast”, “show off”, hoặc “brag” dùng đề khoe cho những cái bạn đang có, thường là nó có giá trị thật nhưng vì người khác chưa chú ý hoặc họ lờ đi nên bạn phải làm cho họ thấy cho vừa lòng hả dạ, thử xem ví dụ bên dưới nhé.
Trong buổi tiệc sinh nhật của bạn, có một cô gái xinh ơi là xinh, cổ mới mua đôi hoa tai mắc tiền nhưng vì đôi hoa tai nhỏ xíu không ai thấy nên cổ phải liên tục chạm tay vào tai để gây chú ý, hoặc cô ấy giả vờ lỡ mồm kể chuyện đôi hoa tai là quà sinh nhật trị giá 100 ngàn đô cho mọi người biết để trầm trồ. Sau đó, bạn sẽ thầm thì với bạn mình với vẻ ngao ngán bằng tiếng Anh.

She is bragging/showing off/boasting about her expensive earrings.
(Cô ta đang khoe đôi hoa tai mắc tiền.)

Vậy thì đâu mới là từ tiếng Anh sát nghĩa của “phông bạt“. Mình đã search trên các websites quốc tếđể tìm ra English version của từ “phông bạt” sát nghĩa nhất, bên dưới là một từ được dùng khá nhiều trong văn hóa Mỹ khi nói về cách sống “phông bạt” của giới trẻ xứ cờ hoa chẳng khác gì ở Việt Nam.

Exaggerate (verb)

“Exaggerate” là động từ có nghĩa là “phóng đại” hoặc “thổi phồng.” Theo từ điển Cambridge, “exaggerate” được định nghĩa là “to make something seem larger, better, worse, or more important than it really is” (làm cho cái gì đó có vẻ lớn hơn, tốt hơn, tệ hơn hoặc quan trọng hơn thực tế). Trong ngữ cảnh tiếng Việt, “exaggerate” thường liên quan đến việc biến cái không thành có, hoặc làm cho một điều gì đó trông ấn tượng hơn so với thực tế. Đặc biệt, điều này thường được thể hiện ra bên ngoài một cách hào nhoáng, với mục tiêu thu hút sự chú ý hoặc nhận được sự ngưỡng mộ từ người khác.

Ví dụ của “phông bạt” bằng tiếng Anh

Một số ví dụ dưới đây giúp bạn đọc phát là liên tưởng được ngay đến “phông bạt” nè.

Ví dụ 1:
She exaggerates her luxurious lifestyle by posting pictures of meals filled with seafood dishes, but in reality, she eats instant noodles for the rest of the month.
(Cô ấy thổi phồng lối sống xa hoa của mình bằng cách đăng những bức ảnh về các bữa ăn đầy hải sản, nhưng thực tế cô ấy chỉ ăn mì gói trong suốt thời gian còn lại của tháng.)

Ví dụ 2:
He photoshopped his bank transfer from 100,000 VND to 1,000,000,000 VND to exaggerate his generosity towards the victims of Typhoon Yagi.
(Anh ta đã chỉnh sửa ảnh chụp giao dịch ngân hàng của mình từ 100,000 VND lên đến 1,000,000,000 VND để phóng đại sự hào phóng của mình đối với những nạn nhân của cơn bão Yagi.)

Nếu muốn dành một thành ngữ để chỉ nhóm người “phông bạt“, thì “Empty vessels make most noise” là thành ngữ chuẩn xác nhất. Câu tục ngữ “Empty vessels make the most noise” thường được dùng để chỉ những người hoặc sự vật không có giá trị thực sự lại hay làm màu, khoa trương lên. Trong ngữ cảnh tiền bạc, nó có thể được sử dụng để miêu tả những người có ít tiền nhưng lại thích khoe của hoặc làm như mình giàu lắm không bằng. Ví dụ, nếu ai đó thường xuyên phô trương mình giàu có trong khi họ còn phải chật vật với miếng ăn hằng ngày, bạn có thể nói họ giống như “empty vessels” – không có gì bên trong nhưng “kêu” rõ to.

Chia sẻ trong bài viết mang tính hơi học thuật về từ vựng nên có thể hơi khô khan xíu. Mình có một chuyên mục khác cũng khá thú vị về văn hóa cho các bạn hứng thú các thông tin văn hóa Mỹ. Nếu bạn nào có đóng góp ý kiến cho bài viết của mình thì đừng ngần ngại liên hệ mình nha.

Cập nhật Danh sách đóng góp bão số 3 Yagi cho MTTQVN

Xin phép cập nhật số tiền ủng hộ qua số tài khoản Ngân hàng Thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) 0011001932418 ngày 14/9/2024:

Link

Thống kê tính đến 16h ngày 13/9/2024, số tiền các tổ chức, cá nhân đã chuyển về Quỹ “Cứu trợ” Thành phố Hà Nội là hơn 56 tỷ đồng thông qua 3 hình thức: Tiền mặt, chuyển khoản qua số tài khoản ngân hàng Aribank và Kho bạc nhà nước.
Link

Thống kê số tiền ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng bởi bão lũ – qua số tài khoản Vietinbank CT1111 từ 10/9-12/9/2024:
Link

Nguồn: Thông tin Chính phủ